COVID-19 & Revalidatie

Het coronavirus heeft veel impact, ook op het reilen en zeilen van de (geriatrische) revalidatie.
Studio GRZ wil, als platform voor professionals werkzaam in de revalidatie, impressies uit het werkveld delen en is ervan overtuigd dat de revalidatie-instellingen en -professionals voldoende creativiteit hebben om met inachtneming van de (eigen) veiligheid en die van de revalidanten toch kwalitatief goede revalidatie te kunnen bieden. Hoe gaan revalidatie-instellingen om met de beperkende maatregelen?
Op deze pagina delen we oplossingen en maatregelen die elders zijn genomen. Laten we elkaar goed informeren in deze bijzondere tijden.

Wilt u uw ervaringen ook delen? Stuur uw impressie naar info@studioGRZ.nl en wij plaatsen uw bericht op onze website (www.studioGRZ.nl). Of bezoek de LinkedIn-pagina van Studio GRZ om daar uw reactie achter te laten.


Donderdag 2 juli 2020
Het ministerie van VWS en Long Alliantie Nederland publiceerden vandaag de multidisciplinaire ‘Handreiking voor de zorg: Behandeling en begeleiding van post-COVID-19 patiënten: het COVID-19 Associated Syndrome (CAS)’. Minister Van Rijn heeft de handreiking in ontvangst genomen.

COVID-19 Associated Syndrome (CAS) is de verzamelnaam voor klachten en beperkingen die voor langere tijd blijven, nadat iemand de primaire infectie Covid-19 heeft doorgemaakt. Mensen met CAS hebben vaak longschade, maar ook last van vermoeidheid, benauwdheid, druk op de borst, duizeligheid en spierpijn. Onder meer kennis, ervaringen en voorkeuren van patiënten (verkregen via www.coronalongplein.nl) en zorgverleners zijn meegenomen in de handreiking die de LAN heeft ontwikkeld. 

“Na een corona-infectie houden mensen soms klachten, zoals longschade en vermoeidheid. Bij het herstelproces is het belangrijk dat verschillende disciplines met elkaar samenwerken om de patiënt goed te helpen. Deze handreiking is een eerste stap, belangrijk is dat deze gedragen wordt door vele partijen.”, aldus minister Van Rijn. 


Donderdag 18 juni 2020
Revalidatiecentrum De Hoogstraat (Utrecht) publiceerde een update van het document ‘Behandelprogramma COVID-19 post-IC in de Medisch-Specialistische Revalidatie’.

Nieuw in deze versie van ‘Behandelprogramma COVID-19 post-IC in de Medisch-Specialistische Revalidatie’:
– Toevoeging poliklinische revalidatie behandeling bij post-IC problemen na COVID-19
– Verdere uitwerking follow-up 3 maanden na ontslag uit klinische revalidatie (inclusief update van de klinimetrie)
– Meer informatie over cognitieve problematiek na COVID-19
– Meer informatie over fysieke belastbaarheid (belang gedoseerd belasten) en longfysiotherapie


Dinsdag 16 juni 2020
Studio GRZ organiseerde een digitale Ovalen-Tafelbijeenkomst met psychologen werkzaam in de geriatrische revalidatie. We spraken over hun ervaringen met revalidatie van patiënten met COVID-19. Een leuke uitwisseling van ervaringen met psychologen uit Topaz, ZorgSaam, Zonnehuisgroep Amstelland, Noorderbreedte, Zorgcirkel en Saffier.
Wat er ter sprake kwam kunt u hier lezen.

Psychologen GRZ tijdens Ovalen-Tafelbijeenkomst

Woensdag 3 juni 2020
Het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) het KNGF-Standpunt ‘Fysiotherapie bij patiënten met COVID-19’ uitgebreid (versie 2.0) met aanbevelingen voor fysiotherapie bij patiënten na ontslag uit het ziekenhuis of patiënten die COVID-19 hebben doorgemaakt in de thuissituatie.

De aanbevelingen voor fysiotherapie bij patiënten met COVID-19 zijn uitgebreid. In versie 2.0 zijn meetinstrumenten (klinimetrie) en behandeling gespecificeerd. Gele en rode vlaggen, voorbeelden van therapievormen, inclusief FITT-factoren, en signalen van overbelasting zijn toegevoegd.
Het Standpunt geeft aanbevelingen betreffende fysiotherapeutisch handelen
bij twee groepen patiënten: patiënten met COVID-19 die ontslagen zijn uit het ziekenhuis en zich in de thuissituatie bevinden, en patiënten die thuis COVID-19 hebben doorgemaakt. Het heeft als doel de fysiotherapeut praktische handvatten te geven voor het fysiotherapeutisch handelen bij deze doelgroep.

Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)


Donderdag 28 mei 2020
De Federatie Medisch Specialisten publiceerde de ‘Leidraad Nazorg voor IC-patiënten met COVID-19’ van de richtlijncommissie over IC-nazorg & Revalidatie.

In deze Leidraad Nazorg voor IC-patiënten met COVID-19 zijn adviezen opgenomen voor de nazorg voor COVID-19 opgenomen (verdachte) patiënten die behandeld zijn in eerste lijn en patiënten die opgenomen zijn geweest in het ziekenhuis. Tijdens een ziekteperiode ten gevolge van COVID-19 kunnen er milde, maar ook zeer ernstige klachten ontstaan. Het natuurlijk herstel zal waarschijnlijk enige tijd in beslag nemen, waarbij het beloop nog niet voorspelbaar is. Het advies aan zorgprofessionals in de eerste lijn is om patiënten met (een verdenking op) COVID-19 zo nodig tijdig voor te lichten over het mogelijk aanhouden van klachten na initieel herstel en daarnaast te overwegen om laagdrempelig contact met hen te houden in de herstelperiode. In de leidraad staat beschreven waar de professionals tijdens de contactmomenten alert op moeten zijn.

De FMS werkgroep heeft met collega Huib van Dis oog gehad heeft voor de psychische effecten. Dit kwam ook tot uiting in de aandacht die er was voor de inzet van medische psychologie in een recente FMS-webinar. Daarnaast heeft de LVMP de leidraad geautoriseerd, net als sectie PAZ van het NIP.


Woensdag 27 mei
Vandaag hield Studio GRZ op verzoek van enkele directeuren & managers GRZ wederom een Ovalen-Tafelbijeenkomst met als thema: ‘Geriatrische revalidatie & COVID-19’. Uit de bijeenkomst van 22 april bleek dat m.b.t. COVID-19-beleid een regionale aanpak gewenst was, maar dat er vooral ook grote regionale verschillen waren. Ook was er geen duidelijkheid over het opnamebeleid. Wel constateerde elke GRZ-instelling een afname van de reguliere instroom van revalidanten en verwachtte men juist een toestroom van COVID-19-revalidanten. Hoe was dat nu? U kunt het hier lezen.

GRZ-managers & directeuren tijdens Ovalen-Tafelbijeenkomst

Maandag 25 mei 2020
De hoogleraren revalidatiegeneeskunde én revalidatieartsen Anne Visser-Meily en Jan Geertzen doen een klemmende oproep in een artikel in Medisch Contact: ‘Nu Is De Revalidatiesector Aan Zet’ bij het revalideren van COVID-19-patiënten.

Er is de afgelopen jaren veel geleerd van het organiseren van netwerkzorg vanuit de beroertezorg. Aanvankelijk werd er een beroerteketen opgetuigd om de doorstroming uit het ziekenhuis naar het (geriatrisch) revalidatiecentrum te bevorderen en om de samenwerking tussen de GRZ en de MSR te verbeteren.
Ditzelfde netwerk kan ook nu voor de zorg voor patiënten met ic/covid-19 worden ingezet: revalidatieafdeling in het ziekenhuis, transferbureau, GRZ zoals die in gespecialiseerde verpleeghuizen wordt geleverd, eerstelijnsverblijf (ELV) in zorgcentra, MSR zoals die in revalidatiecentra wordt geleverd, huisartsen en fysiotherapeuten en andere eerstelijnszorgverleners.

Iedere schakel heeft zich nu in zeer korte tijd voorbereid op deze nieuwe groep patiënten, protocollen geschreven en gedeeld, mankracht vrijgespeeld om extra in te zetten, er is een gezamenlijke triage georganiseerd, nazorgpoli’s worden georganiseerd in ziekenhuizen en in de GRZ en MSR zijn zowel extra plaatsen als behandelruimten gecreëerd met sluizen en andere noodzakelijke voorzieningen.
Veel ervaringen uit de beroertezorg komen nu goed van pas. Wat zijn de geleerde lessen?:
– MSR en GRZ gezamenlijk triageren, 
– Zet revaliderend werken (revalidatieklimaat) in van IC tot huis
– Leg gegevens van fysieke, cognitieve, gedragsmatige en participatieproblemen systematisch vast door de hele keten gedurende het 1e jaar
– Monitor patiënten en hun naasten ook op langere termijn. Problemen komen vaak pas naar voren als mensen hun ‘gewone leven’ weer gaan oppakken, en dat is vaak pas na drie tot zes maanden.
– Ook is geleerd dat de onzichtbare problemen veel aandacht verdienen. Stemming, cognitieve en stressklachten (met name ook PTSS bij covid-19) bepalen hoe het met mensen uiteindelijk gaat (terugkeer naar werk, hobby’s, sociale relaties). Gebruik korte screeningslijsten.
– Vergeet niet de naasten van de patiënt, vraag hoe het met hen gaat en bied support aan in iedere behandelfase.

Samenwerking is en blijft de noodzaak.
Het volledige artikel in Medisch Contact lees je hier
prof. dr. Anne-Visse-Meily
prof. dr.Jan Geertzen


Woensdag 20 mei 2020
Gisteren initieerde Studio GRZ haar eerste (digitale) Ovalen-Tafelbijeenkomst met fysiotherapeuten werkzaam in de geriatrische revalidatie. Gespreksthema: ‘Hoe gaan we als fysiotherapeuten werkzaam op revalidatie-afdelingen om met de COVID-19-maatregelen?’ Ervaringen werden uitgewisseld en tips aan elkaar gegeven over Revalidatie & COVID-19. Interessante discussies met fysiotherapeuten uit de GRZ-instellingen: Omring, Vivium Naarderheem, Amstelring, ZuidOostZorg, De Zorgcirkel, Zonnehuisgroep Amstelland & Noorderbreedte.
Wat er ter sprake kwam kunt u hier lezen.

Fysiotherapeuten GRZ tijdens Ovalen-Tafelbijeenkomst

Dinsdag 19 mei 2020
Vandaag publiceerde Verenso de tweede versie van het Behandeladvies Post-COVID-19 Geriatrische Revalidatie (GRZ). Een update van de versie van 15 april 2020. Nieuw in deze versie is het triage-overzicht GRZ/MSR (medisch specialistische revalidatie) dat in samenwerking met de Vereniging van Revalidatieartsen (VRA) is uitgewerkt. Dit is een eerste en belangrijke stap om de kennis en krachten van MSR en GRZ te bundelen voor COVID-19 patiënten.

Onder leiding van de hoogleraren Wilco Achterberg en Sytse Zuidema heeft een aantal specialisten ouderengeneeskunde van Verenso samen met ActiZ, de Vereniging voor Revalidatieartsen (VRA) en Laurens de afgelopen twee weken hard gewerkt om het Behandeladvies Post-COVID-19 Geriatrische Revalidatie (versie 19 mei 2020) tot stand te brengen.
Het is nadrukkelijk een groeidocument waarin de komende tijd geleerd wordt van ervaringen uit de praktijk en waar mogelijk adviezen wetenschappelijk worden onderbouwen. Andere relevante disciplines worden de komende tijd uitgenodigd om aan te haken. 


Maandag 11 mei 2020
Nieuwe update in rubriek ‘Kennisdelen Revalidatie & COVID-19’ van GRZ PLUS dat het multi- en interdisciplinaire GRZ-programma CO FIT+ publiceerde. Het is een compleet geriatrisch revalidatieprogramma voor COVID-19 patiënten.

Het multi- en interdisciplinaire GRZ-programma CO FIT+ is hier (op de GRZPLUS-website) te downloaden is. Door de pandemie ontstaat een nieuwe groep revalidanten waarvoor intensieve revalidatie cruciaal is. CO FIT+ ondersteunt deze revalidanten en hun naasten om het leven na een ziekenhuisopname weer op de rit te krijgen. Het revalidatieprogramma is ook toepasbaar voor patiënten die niet in het ziekenhuis zijn opgenomen, maar waarbij er na COVID-19 besmetting, problematiek speelt waarbij een multidisciplinaire behandeling als nazorg zeer wenselijk is. Revalidatie is zelfs al mogelijk in de besmettelijke fase. 
GRZPLUS stelt haar kennis beschikbaar voor andere geriatrische revalidatieorganisaties en biedt ook het triage-instrument, de klinimetrie handleiding en de behandelinhoudelijke handleiding. 

Samen met de GRZPLUS collega’s (Omring & De Zorgcirkel) afgelopen weken keihard gewerkt aan het geriatrisch revalidatieprogramma CO FIT+. Het post covid-19 behandeladvies van Verenso is als leidraad gebruikt voor het ontwikkelen van CO FIT+. Dit is aangevuld met de kennis en expertise van de eigen GRZ professionals, richtlijnen vanuit de beroepsverenigingen en kennis uit wetenschappelijk onderzoek en samenwerkingspartners.
Marije Holstege, senior onderzoeker GRZPLUS


Vrijdag 1 mei 2020
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) werkt aan een overzicht van de revalidatiezorg na corona. Nu het aantal patiënten dat herstelt van het coronavirus toeneemt, groeit de behoefte voor gestructureerde afstemming en coördinatie van de revalidatiezorg. De NZa brengt samen met het Ministerie van VWS en ZonMw in kaart wat hiervoor nodig is. Lees hier het bericht van de NZa.

Er ontstaan verschillende initiatieven in het veld voor herstel van corona patiënten, zowel in de medisch specialistische revalidatiezorg, geriatrische revalidatiezorg als in de eerstelijnszorg bijvoorbeeld paramedische zorg. In samenwerking met het ministerie van VWS en ZonMw brengen we deze initiatieven in kaart. Vervolgens wordt dit in een overzicht samengebracht hoe de revalidatiezorg na coronazorg georganiseerd kan worden, rekening houdend met capaciteit en bekostiging. Hierbij wordt gestimuleerd dat de zorg waar mogelijk dichtbij huis geleverd wordt.
De NZa zet onder meer data-analyse in om inzicht te krijgen in de (verwachte) toestroom en doorstroom van patiënten. Zo willen zij optimaal gebruik maken van de beschikbare capaciteit. Hiermee kunnen ze doelgericht inzetten op het verlenen van zorg thuis als het kan en in een instelling als het moet. Daarnaast onderzoeken ze in hoeverre de huidige prestaties voor de bekostiging van de zorg passend en toereikend zijn voor het herstel van corona patiënten.
De verschillende initiatieven voor herstel van coronapatiënten, de verwachte toestroom en doorstroom van corona patiënten die herstellen en de bekostiging van deze zorg brengen wij de komende tijd in een overzicht samen. Hiermee wil de NZa zorgverleners ondersteunen in het bieden van de juiste zorg op de juiste plek.


Woensdag 22 april 2020
Directeuren en managers uit GRZ-instellingen die aangesloten zijn bij de Ovalen-Tafel-bijeenkomsten van Studio GRZ deelden hun ervaringen in een ZOOM-bijeenkomst over de maatregelen die zij op hun geriatrische revalidatie-afdeling hebben getroffen.

In de bijeenkomst komen interessante vraagstukken langs die onder andere betrekking hadden op het opnamebeleid op de revalidatie-afdeling ten tijde van COVID-19, de geconstateerde terugloop van aanmeldingen revalidanten voor GRZ, de samenwerking GRZ-MSR, de behandelprogramma’s die her en der ontwikkeld worden, het behandeladvies ‘Post-COVID-19 GRZ’ van Verenso, het gebrek aan beschermingsmaterialen en natuurlijk ‘hoe nu verder?’. Wilt u meer lezen wat ter sprake kwam, klik dan hier.


Zaterdag 18 april 2020
Het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) heeft een update van haar KNGF-Standpunt ‘Fysiotherapie bij patiënten met COVID-19’ uitgebracht (versie 1.0) met aanbevelingen voor fysiotherapie bij patiënten na ontslag uit het ziekenhuis of patiënten die hersteld zijn in de thuissituatie.

De eerste COVID-19 patiënten worden ontslagen uit het ziekenhuis. Andere mensen waren thuis ziek en herstellen daar. Beide groepen hebben fysiotherapie nodig. Vandaag publiceren we de nieuwe aanbevelingen (1.0) voor de fysiotherapeutische behandeling van deze patiënten.
Met daarin onder andere aandacht voor:
– besmettingsgevaar en veiligheid voor de fysiotherapeut en de patiënt
– de rol van de fysiotherapeut
– indicatie voor fysiotherapie
– aanbevelingen fysiotherapeutisch handelen
 
Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)

Donderdag 16 april 2020
In het ‘Behandeladvies Post-COVID-19 Geriatrische Revalidatie’ van Verenso worden adviezen gegeven voor de behandeling in de geriatrische revalidatie. Deze adviezen zijn in eerste instantie gebaseerd op de principes van longrevalidatie zoals vertaald in het zorgpad geriatrische revalidatie COPD, en het Behandelprogramma Covid-19 Post IC, van Revalidatiecentrum de Hoogstraat (Brouwers, de Graaf). 

Ouderen, of mensen die op een andere manier kwetsbaar zijn of zijn geworden, na of door een COVID-19-infectie, komen vaak ernstig verzwakt uit het ziekenhuis. Geriatrische revalidatie biedt hen de weg terug naar thuis functioneren. Maar hoe moet dat aangepakt worden? Waar moeten we bij de triage aan denken? Welke problemen kunnen we verwachten, en wat moeten we daaraan doen? Hoe monitoren we de vorderingen? Welke disciplines moeten we inschakelen? Hoe doen we dat met consultaties, en de samenwerking met anderen, zoals de revalidatie-artsen? We zijn trots dat we binnen twee weken de 1.0 versie van ons Behandeladvies Geriatrische Revalidatie Na COVID-19 vandaag konden publiceren! Het is een groeidocument, dus alle feedback is welkom. Ik ben ontzettend blij met zulke competente en toegewijde collega’s die dit hebben mogelijk gemaakt!!!
Prof. dr. Wilco Achterberg


Dinsdag 14 april 2020
Het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) publiceerde het KNGF-Standpunt ‘Fysiotherapie bij patiënten met COVID-19’ met aanbevelingen voor fysiotherapie bij patiënten na ontslag uit het ziekenhuis of patiënten die hersteld zijn in de thuissituatie.

Het KNGF-Standpunt ‘Fysiotherapie bij patiënten met COVID-19’ (versie 0.1/ 11 april 2020) beschrijft de voorlopige aanbevelingen voor fysiotherapie bij patiënten die beperkingen ondervinden in hun fysiek functioneren na ontslag uit het ziekenhuis (met of zonder opname op een intensive care (IC) afdeling) of van patiënten die thuis COVID-19 hebben doorgemaakt. 
Op dit moment zijn er nog veel vragen onbeantwoord met betrekking tot COVID-19, de impact op het fysiek functioneren, de optimale (fysiotherapeutische) zorg en de mate van fysieke trainbaarheid. Deze voorlopige aanbevelingen worden aangepast als er meer relevante informatie beschikbaar komt uit het werkveld en/of wetenschappelijke publicaties. 

De fysiotherapeut speelt een belangrijke rol in het herstel van patiënten met COVID-19 die beperkingen ondervinden in hun fysiek functioneren, dat wil zeggen een verlaagde fysieke capaciteit en/of verlaagde fysieke activiteit. 
Fysiotherapeuten kunnen patiënten in hun herstel begeleiden in de thuissituatie, zorghotels, verpleeghuizen of revalidatie-instellingen. In deze eerste versie van deze aanbevelingen is nog geen specifiek onderscheid gemaakt tussen deze verschillende groepen en settingen. 

In de aanbevelingen wordt onderscheid gemaakt tussen de periode van de eerste 6 tot 8 weken na ziekenhuisontslag of het eerste symptoomvrije moment wanneer de patiënt thuis hersteld is, en de periode na deze 6 tot 8 weken. 
Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)


Zaterdag 11 april 2020
Vandaag een update van Willemieke Driebergen en andere fysiotherapeuten van Ziekenhuis Rijnstate Arnhem die posters ontwikkelden met adviezen en oefeningen voor patiënten met COVID-19

De posters die op 29 maart op deze pagina werden gepubliceerd zijn op basis van hun recente ervaringen aangepast. 
De vier posters richten zich op 1) ‘Blijf in beweging, ook al heeft u corona’, 2) ‘Ademhalingsoefeningen, 3) ‘Oefeningen om slijm op te hoesten’ en 4) ‘Oefeningen om aan te sterken’.
Binnenkort zijn deze posters ook zonder het Rijnstate-logo van de website www.rijnstate.nl/blijfinbeweging te downloaden.

Willemieke Driebergen


Vrijdag 10 april 2020
Vandaag publiceerde de Federatie Medisch Specialisten het breed gedragen ‘Standpunt: Nazorg voor IC-patiënten met COVID-19’ van de richtlijncommissie over IC-nazorg & Revalidatie.

Het ‘Standpunt: Nazorg voor IC-patiënten met COVID-19’ helpt om een betere keuze te maken over het in te zetten vervolgtraject. Daarbij heeft het de voorkeur dat patiënten met COVID-19 die op de IC hebben gelegen voor ontslag uit het ziekenhuis gezien worden door een revalidatiearts, klinisch geriater of specialist ouderengeneeskunde. Bij voorkeur gebeurt dit niet op de IC zelf, maar wanneer de patiënt van de IC is overgeplaatst naar de verpleegafdeling. Indien het niet mogelijk is dat één van deze specialisten de patiënt voor ontslag ziet, dan zou op basis van een multidisciplinair overleg een besluit over het vervolgtraject kunnen worden genomen.
Uiteraard moet er bij ontslag uit het ziekenhuis een goede overdracht plaatsvinden naar de ketenpartners. Idealiter wordt er één multidisciplinaire brief opgesteld door de poortspecialist (meestal longarts of internist) en de revalidatiearts, klinisch geriater of specialist ouderengeneeskunde, en wordt in deze brief ook de informatie uit de IC ontslagbrief opgenomen.
Meer informatie treft u in het volledige Standpunt aan. U kunt dat hier downloaden. 

NB De commissie stelt: 
Het standpunt richt zich op patiënten die met COVID-19 op IC hebben gelegen. Dit wil zeker niet zeggen dat patiënten die alleen opgenomen zijn geweest op een verpleegafdeling geen nazorg behoeven. 
Federatie Medisch Specialisten, 10 april 2020


Woensdag 8 april 2020
Vandaag een bijdrage van Co-fit, een samenwerkingsverband van UMC Utrecht en Hogeschool Utrecht, die praktische aanbevelingen doen o.b.v. literatuuronderzoek en expertinterviews bij de Covid-19 en vergelijkbare virusuitbraken.

Hoe houden we onze zorgprofessionals in en buiten de frontlinie van een virusuitbraak mentaal en fysiek gezond en inzetbaar?
Zijn er leringen te trekken uit voorgaande, vergelijkbare uitbraken, zoals SARS, MERS en Ebola? Twaalf onderzoekers binnen het UMC Utrecht en Hogeschool Utrecht (lectoraat chronisch zieken) sloten zich 5 dagen op. Middels een (rapid) systematische review werd de wetenschappelijke literatuur over de mentale en fysieke gezondheid van zorgprofessionals bij vergelijkbare virusuitbraken geïdentificeerd en geanalyseerd. Deze kennis werd aangevuld met kwalitatieve interviews met toonaangevende experts en vervolgens omgezet in praktische en eenvoudig te implementeren aanbevelingen. Zij beschreven dit in het Rapport Co-fit dat wellicht interessant is voor jullie revalidatieprofessionals , managers en bestuurders en daarmee jullie setting onderbouwde handvatten biedt om de professionals maximaal te beschermen tegen de vermoeiende, stressvolle en emotionele werkomstandigheden. 

Jaap Trappenburg


Maandag 6 april 2020
Vandaag een bijdrage van het REACH-netwerk dat een online ‘Post Intensive Care Toolkit’ online beschikbaar heeft gesteld.

In het kader van uitbraak van het Coronavirus (COVID-19) heeft het REACH-netwerk (versneld) hun ‘Post intensive care Toolkit’ ter beschikking gesteld, die fysiotherapeuten en andere paramedici kan ondersteunen in de behandeling van patiënten na de ziekenhuisfase.
REACH staat voor ‘REhabilitation After Critical illness and Hospital discharge’ en is een onderzoeksproject dat uitgaat van Amsterdam UMC en het Lectoraat Revalidatie in de Acute Zorg van de Hogeschool van Amsterdam.

Omdat de kans groot is dat veel revalidatieprofessionals op korte termijn te maken krijgen met patiënten die moeten herstellen na een (COVID-19) ziekenhuis- en/of IC opname, heeft het REACH-netwerk de krachten gebundeld met als doel alle opgedane kennis en ervaring voor andere professionals per onmiddellijk beschikbaar te stellen. De REACH Toolkit is een dynamische database en zal regelmatig worden aangevuld als nieuw materiaal verschijnt.
Het is de verwachting dat patiënten herstellende van COVID-19 meer pulmonale klachten zullen ervaren dan andere IC-patiënten. 
Meer informatie over de Reach Toolkit vindt u hier
Marike van der Schaaf


Vrijdag 3 april 2020
Vandaag een bijdrage van Revalidatiecentrum De Hoogstraat (Utrecht) dat het ‘eerste revalidatieprogramma voor patiënten na een lange IC-opname ten gevolge van het coronavirus’ heeft ontwikkeld en beschikbaar heeft gesteld.

Lange Intensive Care opname leidt in veel gevallen tot forse fysieke beperkingen, psychologische aandoeningen en -bij corona patiënten- naar verwachting ook ernstige longaandoeningen. Een intensief herstelprogramma is nodig om terug te keren naar het vertrouwde leven.
Op grond van triage-criteria mag verwacht worden dat 2/3 van de op de IC opgenomen coronapatiënten geïndiceerd kan zijn voor medisch specialistische revalidatie. Afhankelijk van het totaal aantal besmettingen in Nederland gaat het om honderden tot duizenden patiënten.
Verwacht wordt dat in de eerste fase van de revalidatie specialistische verpleegkundige en medische zorg nodig is in combinatie met specifieke faciliteiten als tilliften en ademhalingsondersteuning. In een aantal revalidatiecentra in Nederland is deze zorg voorhanden, waaronder De Hoogstraat. In een tweede fase van het klinisch herstel kunnen patiënten doorgeplaatst worden naar centra in de regio van herkomst.
Of er voldoende capaciteit is, hangt of van de mate waarin de besmettingsgolf kan worden afgeremd. Net zoals nu in de ziekenhuizen.

Behandelprogramma
Het behandelprogramma ‘COVID-19 Post IC‘ is opgesteld door Joris de Graaf, arts-assistent, en Michael Brouwers, revalidatiearts, van De Hoogstraat Revalidatie. Diverse collega’s uit het hele land hebben vanuit verschillende disciplines bijdragen geleverd om de meest recente kennis op dit terrein bijeen te brengen.
Post-IC-patiënten na een COVIDI9-infectie met een indicatie voor medisch specialistische revalidatie zullen in De Hoogstraat Revalidatie worden behandeld volgens dit behandelprogramma. De Hoogstraat hoopt hiermee een bijdrage te leveren aan de te verwachten grote vraag naar de post-IC COVID-19 zorg in Nederland.

Breed beschikbaar
Het behandelprogramma is aan de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen en Revalidatie Nederland ter beschikking gesteld zodat collega’s in het hele land hiervan kennis kunnen nemen en kunnen ‘vertalen’ voor hun eigen instelling en regio. Voor een optimaal herstel van grote groepen mensen met gevolgen van de COVID-19-infectie is het van belang dat kennis over de regionale mogelijkheden voor revalidatie breed beschikbaar komt.
Meer informatie: www.dehoogstraat.nl


Donderdag 2 april 2020
Vandaag een impressie van Maureen Staal, manager GRZ (Zorg & Facilitair) van Vivium Naarderheem in Naarden.

Ook vanuit Vivium Naarderheem delen we graag onze ervaring in deze uitzonderlijke corona tijd. 
Uiteraard volgen wij de landelijke richtlijnen van RIVM en Verenso. We vertrouwen op de expertise van onze zorgprofessionals en proberen rust in de teams te bewaren door goed te blijven informeren. 
Tegelijkertijd ervaren wij dat communicatie een grote uitdaging is in deze tijd. Berichten uit de media kunnen onrust en verwarring veroorzaken. Het is dan ook van belang om steeds te verwijzen naar de informatie die onze vakgroep communicatie verspreid op ons intranet. Maar er is meer nodig. Elke dag van de week is er een manager aanwezig die tijdens de dagdienst en de avonddienst een ronde over de afdelingen maakt om eventuele vragen te beantwoorden. Hier wordt intensief gebruik van gemaakt. Er wordt in iedere berichtgeving herhaald om vragen alleen en direct aan je leidinggevende te stellen. Het bedrijfopvangteam (BOT) staat klaar om medewerkers mentale ondersteuning te geven indien gewenst. 

In Naarderheem is een uitbraakteam samengesteld bestaande uit een arts, praktijkverpleegkundige, teamcoach zorg, teamcoach facilitair en een zorgmanager. Iedere dag wordt in dit team besproken hoe de situatie ervoor staat en wat er nodig is. 
De klinische revalidatie proberen wij zo goed mogelijk voort te zetten. Behandelingen gaan door, maar wel zo veel mogelijk verspreid over de oefenzalen en afdelingen. Ook groepstherapie gaat door, in kleinere aantallen. 

Een andere ontwikkeling is het toepassen van eHealth. Het is bekend dat de zorgsector technologie vrij traag adapteert en implementatieprocessen veel tijd en energie vergen. De coronacrisis lijkt voor een versnelling van het inzetten van bepaalde zorgtechnologie te zorgen. Begin dit jaar werd onze SET-aanvraag (Stimuleringsregeling EHealth Thuis) goedgekeurd. De komende 3 jaar is het doel om de ambulante revalidatie te faciliteren door het inzetten van Hipper (leefstijlmonitoring door sensortechnologie) en beeldbellen (zorg op afstand). Hoewel we volgens het oorspronkelijke plan momenteel in de fase van voorbereiding zitten, onderzoeken we of deze eHealth-toepassingen versneld ingezet kunnen worden. Zo kunnen revalidanten zo snel mogelijk van de klinische fase naar huis om daar met goede begeleiding verder te revalideren. 

In onze regio wordt een toename van het aantal coronapatiënten verwacht. Om de zorg voor deze groep in onze regio te kunnen ondersteunen en uitbreiden werken we samen met andere VVT-organisaties, zoals Amaris, Inovum en Hilverzorg. 
Samen willen we zowel de ziekenhuizen als de huisartsen ontlasten en de beschikbare zorg goed verdelen. Dit doen we door speciale corona-thuiszorgteams en de realisatie van corona-units. 
In verpleeghuis Gooizicht van Amaris en in de Augustinushof van Hilverzorg zijn dergelijke units al gerealiseerd. 
Ook aan Naarderheem is gevraagd om een bijdrage te leveren in de vorm van een ‘wijkkliniek’. Wij zullen in principe de groep niet-corona-patiënten verzorgen die niet (meer) in het ziekenhuis hoeven te verblijven, maar ook (nog) niet thuis kunnen verblijven, bijvoorbeeld aan patiënten die infuuszorg nodig hebben. 
Kortom het is een onzekere periode waarin snel geschakeld moet worden. We zijn erg trots op ons flexibele team van medewerkers en samen komen we door deze tijd heen. 

Maureen Staal


Woensdag 1 april 2020
Vandaag een bericht van het onderzoeksteam van de academische netwerken/werkplaatsen UNC-ZH en UNO-UMCG die door het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport zijn gevraagd de ontwikkelingen omtrent de COVID-19-epidemie in verpleeghuizen in heel Nederland in kaart te gaan brengen. Het primaire doel is deze ontwikkelingen per regio wekelijks te rapporteren aan VWS om te bezien wat acuut nodig is in de sector. De rapportages worden gedeeld met de deelnemende organisaties, Actiz, V&VN en Verenso. 

U kunt een bijdrage leveren!
Zo lang de crisis aanhoudt, wekelijks alle (nieuwe) vergaderstukken van het crisisteam met het onderzoeksteam te delen via secure email: in ieder geval de notulen, en waar mogelijk bestaande overzichten m.b.t. besmettingen, personeel en materialen.

Wat wil het onderzoeksteam leren van de vergaderstukken:
– Het aantal en beloop van (verdenkingen op) besmettingen
– Welke maatregelen er worden genomen en waarom
– Welke veranderingen er optreden in de personele bezetting en ziekteverzuim
– Welke materialen extra nodig zijn en welke tekorten ontstaan
– Overige zaken: o.a. gevolgen van de situatie voor mantelzorgers, overige moeilijkheden of succesfactoren, en andere opvallendheden.


Welke gegevens precies moeten worden verzameld en opgenomen in de rapportages zal de komende weken samen met de organisaties moeten worden ervaren. Enerzijds is dit afhankelijk van de behoefte van VWS gezien de ontwikkelingen, anderzijds is het afhankelijk van wat de organisaties in de vergaderstukken met het onderzoeksteam kunnen delen en waar de behoeften liggen. 
Contact: Arno Doornebosch (A.J.Doornebosch@lumc.nl) of coronaverpleeghuizen@lumc.nl  


Maandag 30 maart 2020
Vandaag een ‘Bericht uit de frontlinie van de geriatrische revalidatie’ van Leonoor van Dam van Isselt, zelfstandig specialist ouderengeneeskunde, momenteel werkzaam bij Zonnehuisgroep IJssel-Vecht.

Het zijn hectische tijden. Chaotisch ook. Ik word nog steeds dagelijks ingehaald door nieuwe ontwikkelingen. Veel overleg, informatie verzamelen, weinig direct patiëntencontact. Enorm wennen en aanpassen. Maar ik ben ook blij dat ik wat kan doen voor onze revalidanten en hun familie in deze heftige en vaak ook verdrietige tijden. Ik merk dat ik, werkzaam als specialist ouderengeneeskunde in de geriatrische revalidatie (GRZ), nog erg op zoek ben naar handvatten hoe om te gaan met therapieën, revalidatieklimaat, triage etc.. Aanvankelijk viel alles bij ons in één klap stil. Van het ene op het ander moment zaten we middenin een uitbraak van COVID-19 op de GRZ. Crisismanagement. Veel therapieën en behandelingen werden grotendeels stilgelegd. De oefenzaal werd niet meer gebruikt, uit angst voor verdere verspreiding van het virus. 

Ik hoor via collega’s dat veel organisaties hiermee worstelen. Ze zijn huiverig om revalidatiebehandelingen door te laten. Sommige schorten alles op. Dat zette mij aan het denken. Want, revalidatie is immers van ‘vitaal’ belang. Het draagt bij aan herstel en daarmee aan de doorstroming van patiënten. Dit is, zeker nu, van groot belang voor het ontlasten en leeghalen van de ziekenhuizen. Als we binnen de GRZ te weinig therapieën gaan geven, of onze therapiefrequentie significant verlagen, komt dat het herstel van onze revalidanten niet ten goede, en daarmee ook de doorstroming. Je zou zelfs kunnen pleiten voor het intensiveren van onze behandelfrequentie, aangezien we weten dat deze voor een belangrijk deel samenhangt met opnameduur en effectiviteit. We moeten er dus voor waken dat onze revalidanten op de GRZ op dit moment niet tekortkomen, omdat ze te weinig behandelingen krijgen.

Natuurlijk kan een deel van de behandelingen op afstand gegeven worden, bijvoorbeeld via instructie-video’s, waarvan al mooie voorbeelden worden gedeeld, en dat moeten we ook zeker doen. Wat dat betreft is de huidige situatie ook een kans voor het ontwikkelen en implementeren van zinnige eHealth-applicaties voor de GRZ. Maar veel van onze behandelingen zullen hands-on gegeven moeten worden, willen we dezelfde kwaliteit kunnen blijven bieden. Blended care dus!

We hebben inmiddels, in nauw overleg met de ziekenhuis-hygiënist en de GGD, onze uitgangspunten geformuleerd, voorwaarden voor het geven van hands-on therapie opgesteld, tezamen met  stroomschema’s voor in- en uitstroom naar COVID-19pos en COVID-19neg GRZ-afdelingen. Dat geeft duidelijkheid merk ik, en daarmee relatieve rust in deze nog steeds hectische tijden.

dr. Leonoor van Dam van Isselt


Zondag 29 maart 2020
Vandaag een impressie van Willemieke Driebergen, fysiotherapeut Ziekenhuis Rijnstate Arnhem over de door hen ontwikkelde ‘Blijf in beweging posters’.

In het Ziekenhuis Rijnstate in Arnhem hebben we posters met voorlichting en oefeningen ontwikkeld die we in deze tijden van corona aan patiënten uitdelen op papier en ook digitaal verspreiden. 

De eerste poster ‘Blijf in beweging in tijden van corona’ is een ‘preventieposter’. Door de maatregelen rondom corona zijn de meeste ouderen meer thuis en dat heeft invloed op hoeveel ze bewegen. Sportscholen zijn dicht, fysiotherapiebehandelingen komen te vervallen, boodschappen worden bezorgd. Vooral wanneer kwetsbare ouderen spierkracht verliezen kan dit directe gevolgen hebben voor hun dagelijks leven. Een ander nadeel van achteruitgang door inactiviteit is dat ze minder reserves hebben mochten ze toch corona krijgen. We verspreiden daarom de poster ‘Blijf in beweging in tijden van corona’ via e-mail naar afgebelde polipatiënten en geven deze ook mee aan patiënten die vanwege andere redenen dan corona zijn opgenomen in het ziekenhuis. Bij deze poster hoort de poster ‘Blijf in beweging: Oefeningen’.

De tweede poster ‘Blijf in beweging ook al heeft u corona’ is gericht op coronapatiënten. Ook aan hen wordt het belang van in beweging blijven uitgelegd. Daarnaast staan er een aantal tips op en ademhalingsoefeningen. Dezelfde poster ‘Oefeningen’ hoort erbij. 
We proberen coronapatiënten vanwege het besmettingsrisico en vanwege schaarste aan isolatiematerialen zoveel mogelijk op afstand te begeleiden tijdens hun ziekenhuisopname. Het is handig om dan informatie en oefeningen op papier te kunnen geven. Bij alle patiënten overwegen we of we wel of niet de kamer opgaan door ze te monitoren op verloop van het ziektebeeld, sputummobilisatie/saturatie en zelfmanagement t.a.v. oefenen en mobiliseren. Informatie hierover verkrijgen we via de verpleging en uit het patiëntendossier.

In deze tijden, waarin we als paramedici samen optrekken in de strijd tegen corona, stellen we de door ons ontwikkelde materialen ook zonder logo ter beschikking. 
Andere ziekenhuizen of instellingen mogen ook gebruik maken van het materiaal en kunnen indien gewenst hun eigen logo erop zetten. Versies zonder logo zijn te vinden op www.rijnstate.nl/blijfinbeweging

Willemieke Driebergen


Zaterdag 28 maart 2020
Vandaag een impressie van Marion de Ruyter, directeur Revalidatie, Cicero Thuis & Transmurale zorg, Brunssum

De beperkte beschermende maatregelen baren ook bij ons in Cicero zorgen en hebben geleid tot heldere afspraken waarbij de ratio en gevoel van medewerkers soms best lastig te combineren zijn. Op tv zien medewerkers collega’s uit het ziekenhuis (op de IC) compleet ingepakt en wij hanteren het beleid zoals gisteren door Marco van Duuren, Aafje, Rotterdam op deze pagina beschreven).
Instroom GRZ/ ELV is fors verminderd. Wij starten vanaf 27 maart een afdeling ‘kortdurend corona positief’ op één van de GRZ-afdelingen voor cliënten kortdurend verblijf. In de WLZ is ook een voorziening gereserveerd voor ‘corona-positieve cliënten’. Hier is nog wel steeds sprake van “stilte voor de storm, vanaf volgende week wordt een grote uitstroom uit het ziekenhuis verwacht. Deze week is er een Corona-hotel (Van der Valk Urmond) geopend in de regio waarin met name cliënten vanuit de thuissituatie een plaats moeten gaan krijgen.

Afspraken en richtlijnen veranderen al voordat de inkt is opgedroogd, dat maakt het geheel hectisch. Wij hebben afgelopen week een sluis-afdeling gehanteerd, waar “schone of licht-verdachte (ziekenhuisopnames) binnenkomen, in principe 5 dagen in quarantaine verblijven op de kamer en dan door kunnen naar de volgende afdeling. We hebben dit ingesteld omdat we toch een aantal keren cliënten doorgeplaatst hebben gekregen vanuit het ziekenhuis die uiteindelijk toch besmet bleken te zijn. Inzet beschermende maatregelen alleen als dit geïndiceerd is en dan tijdens de momenten dat er kans is op hoesten enz. 
Marion de Ruyter


Vrijdag 27 maart 2020
Vandaag een impressie van Marco van Duuren, programmamanager Behandeling Aafje thuiszorg huizen zorghotels in Rotterdam.

Het Zorghotel Aafje bij het Maasstad-Ziekenhuis in Rotterdam is geheel leeg hebben geruimd om daar vanaf maandag Corona-patiënten op te nemen. Het zal dan gaan om instroom uit ziekenhuizen maar ook om mensen met bv dementie en loopdrang waarbij aangetoonde Corona is.
Ik ben bij Aafje tevens voorzitter van de infectiepreventiecommissie en met name de persoonlijke beschermingsmiddelen baren ook ons grote zorgen. Die zorgen delen wij ook met medewerkers en vandaar dat er echt begrip is, dat wij niet preventief hulpmiddelen gaan inzetten. Goede handhygiëne en 1,5 meter afstand bieden meer bescherming dan wat dan ook. Mijn boodschap is steeds dat we nog weinig weten van het virus maar we weten wel hoe het zich verplaatst en dat is via aerosolen die max 1,5 meter overbruggen na hoesten van iemand die geïnfecteerd is.
Preventief inzetten bestaat niet en leidt juist tot een hogere kans op infectie (bv door handschoenen te dragen worden de handen minder gewassen). Wel leidt dat ertoe dat als we het straks echt nodig hebben er geen hulpmiddelen meer zijn.
Verder heb ik de psychologen, geestelijke verzorging en maatschappelijk werk klaar staan om de zorg te ondersteunen en heb ik dit ook voor de artsen geregeld. Tevens heb ik al 3 weken geleden de artsen voorbereid op de ethische keuzes die gemaakt moeten gaan worden als het gaat om sedatie of fixatie bij iemand met een Corona-infectie.

Marco van Duuren


Donderdag 26 maart 2020
Vandaag een impressie van Marco Sternal, manager GRZ van RevalidatieZorg Dordrecht.

Ook in Dordtse hebben we een aantal zaken lopen. Wij organiseren een isolatieafdeling (max 22 plaatsen) voor positief geteste zorgvragers voor reeds opgenomen mensen.
Doel is:
Isoleren van besmetting om verdere besmetting te voorkomen bij medebewoners EN personeel
Rust bewaren op reguliere afdelingen
Centraliseren van deskundigheid
Beperken gebruik beschermende middelen

Samen met een externe partner (leveren van ZZPérs in de zorg) zijn wij het team aan het opzetten.
Op de GRZ zien wij afname van aanbod, behalve op de CVA-revalidatie. Rivas verzorgt de uitstroom vanuit het ziekenhuis wat betreft Corona positief geteste cliënten. Wij gaan op de GRZ ook WLZ opnemen vanuit ziekenhuis en bekijken mogelijkheid om ziekenhuis verplaatste zorg aan te bieden. Alle mensen die vanuit ziekenhuis worden opgenomen die negatief zijn, gaan in sociale isolatie (24 uur) om te observeren op mogelijke verschijnselen. Bij iemand die bewezen in contact is geweest met cor+ maar zelf negatief is getest, gaat 14 dagen in sociale isolatie met observatie verschijnselen.  

Ik zie ook veel saamhorigheid en mooie initiatieven in de gemeenschap. Spontane  acties van muzikanten, restaurants, dj’s.
De medewerkers houden zich goed, maar krijg wel steeds meer vragen over waarom de zorg zich niet preventief mag beschermen. Ze begrijpen de feiten, maar het gevoel is anders. Hoe gaan jullie daarmee om?
Iedereen succes, nu kunnen we laten zien hoe goed we als gezondheidszorg eigenlijk georganiseerd zijn. En leren van nieuwe mogelijkheden.

Marco Sternal


Woensdag 25 maart 2020
Vandaag een impressie van Jo Frissen, directeur Behandelgroep en GRZ van Vitalis WoonZorg Groep uit Eindhoven.

Vanuit het centrum van hoge concentratie (Brabant) kan ik jullie het volgende berichten. Er gebeurt veel, heel veel, dus een schets van een aantal dingen.

Onze GRZ is allemaal gesitueerd in het verpleeghuis. Het aanbod GRZ is stevig afgenomen omdat alle electieve programma’s zijn geschrapt. 80% van de OK’s zijn dicht en omgezet naar IC-plaatsen. Dit betekende ook in het ziekenhuis een sterk verminderde opnamecapaciteit voor de electieve opnames. Deze ruimte was dus beschikbaar voor de ‘corona’-opnames.

Het ziekenhuis is nu druk met het ontslaan van cliënten om nog meer plaats te maken. Bij langdurige zorg worden dus de WLZ-geïndiceerde cliënten aangeboden, waarbij vooral voor de ZZP-5 met artikel 21 vrijwel geen plek beschikbaar is. De laatsten wachten het langst vanwege de zeer beperkte plaatsen, maar dat was eigenlijk ook al het beeld voor deze coronacrisis. Het GRZ-aanbod kunnen we goed plaatsen omdat we het principe hanteren van GRZ-out is GRZ-in. Wij hanteren (nog) als opnamebeleid: geen verdachte en/of positieve cliënten, zowel voor de GRZ als langdurige zorg. Criteria zijn dan drie dagen voor ontslag geen verdachte klachten en/of koorts. 

Wij proberen hiermee de locaties zo ‘schoon’ mogelijk te houden, wat tot nu toe goed lukt. De GRZ-cliënt kan dus in een ‘schone’ setting revalideren. We ervaren wel moeilijkheden met het ontslaan vanuit de GRZ i.v.m. beperkte thuiszorgcapaciteit. 

Collegae van Archipel Zorggroep Eindhoven hanteren sinds medio vorige week een ander beleid binnen de GRZ. Zij nemen vanuit ziekenhuis slechts op 1 unit (cohort GRZ) op en beschouwen de cliënten als ‘verdacht’. We stemmen de ervaringen met elkaar af en kijken dan hoe een en ander werkt (wat is in dezen best-practice?).Wat valt nog meer op?

Gezien het gevoerde beleid/regelgeving, werken we zoveel mogelijk vanuit thuis, dus degenen die niet op locatie hoeven te zijn blijven daar weg. Er ontstaan bij behandelaars wel vraagstukken als ‘wat en wanneer wel behandelen (therapieën) en wat doen we niet of wat kan wachten?’ Daarover hebben wij, vakgroepen en management, met elkaar afspraken gemaakt. 

Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen? Hoe werken jullie? Wat is jullie beleid? Wat kunnen we van elkaar leren?
 Jo Frissen


Dinsdag 24 maart 2020
Studio GRZ ontving vandaag van dr. Hans Hobbelen, president van IPTOP (International Association of Physical Therapists working with Older People) een overzicht vanuit diverse landen hoe fysieke activiteit van ouderen kan worden gestimuleerd gedurende de COVID-19 pandemie.

In bijgevoegd overzicht, klik hier, kunnen revalidatieprofessionals zowel nuttige websites als oefenapps vinden waar ouderen zelf mee aan de slag kunnen. Zit er iets bij voor jou? Laat het weten via onze LinkedIn-pagina. 
We ontvangen graag jullie tips hoe jullie omgaan met revalidatie tijdens deze coronavirus-periode. 

dr. Hans Hobbelen


Maandag 23 maart 2020
Vandaag starten we een nieuwe rubriek: ‘Hoe kunnen we revalideren in tijden van maatregelen rondom het coronavirus’?
Roland van Peppen (Studio GRZ) doet de aftrap.

Vanochtend opende De Volkskrant met de kop “Verpleeghuizen gaan dicht’. De 120.000 bewoners van verpleeghuizen mogen voorlopig geen bezoek ontvangen wegens het risico op besmetting met het coronavirus. Dat geldt uiteraard ook voor de revalidanten die op een geriatrische revalidatieafdeling in zo’n verpleeghuis verblijven. 

Veel verpleeghuizen zijn op zoek om de bewoners/revalidanten toch contact te laten houden met hun familieleden en andere naasten. Zo gaf Marco Wisse, directeur van Vivium Naarderheem, deze week aan op het NOS Journaal: “We hebben hier één en vanaf morgen twee iPadzusters noemen we ze maar. De zuster die met een iPad door het huis gaat en die voor iedereen beschikbaar is om te communiceren met de familie”. Een goed initiatief dat zeker navolging verdient.

Maar de maatregelen hebben uiteraard ook invloed op de revalidatie van degenen die daarvoor zijn opgenomen op de geriatrische revalidatie-afdeling. Ook vandaag in De Volkskrant “Na de eerste besmettingen in een aantal verpleeghuizen werd besloten de contacten met anderen zoveel mogelijk te beperken. De meeste dagbesteding is afgelast. De fysiotherapeut komt nauwelijks meer. Er wordt niet meer samen koffie gedronken.”  

Studio GRZ is ervan overtuigd dat de revalidatieprofessionals voldoende creativiteit hebben om met inachtneming van de eigen veiligheid en die van de revalidanten toch revalidatie te kunnen bieden. Hoe kan de revalidant zelf revalideren met ondersteuning van de revalidatieprofessionals? Is dat mogelijk met inachtneming van de anderhalve meter afstand tussen personen (social distancing)? 

Studio GRZ is een platform voor professionals werkzaam in de revalidatie. Zij roept revalidatieprofessionals dan ook op om elkaar te inspireren met goed werkbare initiatieven. Lichamelijk contact met de revalidant moet vermeden worden. Geen ‘hands-on-revalidatie’, maar het gaat nu zelfs verder dan het principe van ‘revalidanten ondersteunen met de handen-op-de-rug’.
Wat heb jij bedacht om de revalidanten toch uit te lokken tot revalideren? Elk idee is een goed idee. Vermeld het onder dit bericht op onze LinkedIn-pagina.

Laten we elkaar helpen in deze bijzondere tijden. Samen staan we sterk!
Roland van Peppen


Wilt u uw ervaringen ook delen? Stuur uw impressie naar info@studioGRZ.nl en wij plaatsen uw bericht op onze website (www.studioGRZ.nl). Of bezoek de LinkedIn-pagina van Studio GRZ om daar uw reactie achter te laten.